Microplastics worden gedefinieerd als minuscuul plasticfragment met een diameter tussen 0,001 mm en 5 mm (0,001 mm is 1 micrometer, µm). Hoewel die deeltjes er op het eerste gezicht onschuldig uitzien door hun kleine formaat, kunnen ze gevaarlijk zijn vanwege het grote aantal waarin ze onbewust worden opgenomen. De algemene jaarlijkse inname zonder extra flessenwater ligt al tussen de 32.000 en 50.000 microplasticdeeltjes per persoon. Voeg daar nog eens 90.000 deeltjes bij door het drinken van flessenwater, en je ziet hoe omvangrijk het probleem wordt.
De studie van de Concordia University, onder leiding van onderzoekster Sara Sajeedi, wijst uit dat die extra hoeveelheid microplastics vooral komt door het regelmatige gebruik van plastic flessen. Sajeedi zegt dat drinken uit plastic flessen in noodgevallen acceptabel kan zijn, maar dat je ze beter kunt vermijden in het dagelijks gebruik. Gebruikers van flessenwater lopen risico op gezondheidsproblemen zoals:
- respiratoire problemen
- chronische ontstekingen
- blootstelling van cellen aan oxidatieve stress
- mogelijk een bijdrage aan de vorming van bepaalde vormen van kanker
Er bestaan ook zorgen over hormonale en reproductieve problemen, evenals schade aan het zenuwstelsel. Korte-termijn effecten zijn nog niet vastgesteld; er is onzekerheid over de langetermijneffecten, waardoor voorzichtigheid op zijn plaats is.
De specifieke gevaren van microplastics uit plastic flessen kun je niet onderschatten. Deze deeltjes worden makkelijk in grote aantallen ingeslikt en komen rechtstreeks uit de bron in ons systeem terecht, zonder eerst via de voedselketen te gaan. Daardoor is de kans groter dat ze biologische barrières passeren en de normale orgaanfunctie verstoren. Ook nanoplastics (nog kleiner en met huidige instrumenten moeilijk te meten) verspreiden zich voortdurend in de lucht en kunnen het lichaam binnendringen via inademing en huidcontact. Ze ontstaan uit alle soorten plastic, vooral uit wegwerpplastic, en worden beïnvloed door factoren als blootstelling aan zonlicht, temperatuurschommelingen en fysieke manipulatie.
Om het risico te verlagen raadt de studie aan plastic niet aan direct zonlicht bloot te stellen, temperatuurswisselingen te vermijden en het hervullen van kleine waterflesjes te stoppen. Deze maatregelen verminderen het risico echter maar deels, gezien de massale productie en de wijdverspreide aanwezigheid van microplastics.
De studie pleit voor grootschalig onderzoek naar de gezondheidsgevolgen van flessenwater en roept beleidsmakers op om strengere regels voor wegwerpplastics in te voeren. Dat kan mogelijk het aantal ingenomen microplastics terugbrengen tot enkele duizenden deeltjes per jaar.
Het is duidelijk dat deze bevindingen verontrustend zijn en brede gevolgen kunnen hebben voor het algemene publiek, waaronder consumenten van flessenwater, en voor beleidsmakers die verantwoordelijk zijn voor waterinfrastructuur. De noodzaak voor verandering is groot en vraagt om bewustzijn en actie. Door proactief te zijn en voorkeur te geven aan leidingwater boven flessenwater, kunnen we bijdragen aan een gezondere toekomst.