Dit is de lievelingskleur van mensen met een hoger IQ dan gemiddeld
Het idee dat kleurenpsychologie iets kan zeggen over persoonlijkheid en hoe we de wereld zien, fascineert veel mensen — van marketeers tot therapeuten en ontwerpers. Maar kun je je favoriete kleuren ook koppelen aan je intelligentie, of aan hoe anderen je intelligentie inschatten? Dit artikel gaat die vraag na en kijkt wat onderzoek daarover zegt.
Wat onderzoek over kleurvoorkeuren laat zien
Een studie gepubliceerd op ScienceDirect (een wetenschappelijke database) onderzocht de kleurvoorkeuren van 80 studenten. Die studenten kwamen voor de helft uit grafische ontwerp- en voor de helft uit informaticaopleidingen. De onderzoekers gebruikten een vragenlijst om voorkeuren te meten voor alledaagse kleding en interieurdecoratie (zoals wat mensen kiezen om te dragen of in huis te zetten). De gedachte was dat studiekeuze en dagelijkse activiteiten kleurvoorkeuren kunnen beïnvloeden.
De resultaten lieten zien dat bepaalde tinten samenhangen met verschillende studierichtingen en persoonlijkheidskenmerken. Visueel-creatieve studenten kozen vaker voor complexe of ongebruikelijke kleurcombinaties, terwijl technisch georiënteerde studenten de voorkeur gaven aan ingetogen kleuren die geassocieerd worden met orde en betrouwbaarheid. Ongeveer 15% van de deelnemers koos een tint blauw als favoriet om te dragen, gekoppeld aan eigenschappen als sereniteit en stabiliteit.
Psychologie achter kleurvoorkeuren
De invloed van kleuren op hoe we iets waarnemen en welke associaties we maken is groot. Blauwe omgevingen worden vaak gezien als minder stressvol en bevorderlijk voor concentratie, wat verklaart waarom veel organisaties blauw in hun huisstijl gebruiken om betrouwbaarheid en bekwaamheid uit te stralen. Cultuur en psychologische associaties maken dat blauw vaak als “intelligent” wordt gezien; het geeft het gevoel van kalmte, emotionele controle en betrouwbaarheid.
Verschillende kleuren roepen ook andere boodschappen en gevoelens op. Rood wordt geassocieerd met dingen als actie, moed en risico, maar ook met romantiek en gevaar — energiek dus, maar minder rationeel. Wit wordt vaak verbonden met helderheid, professionaliteit en structuur, denk aan minimalistisch ingerichte kantoren.
Grenzen en kanttekeningen
Hoewel er aantrekkelijke verbanden lijken te bestaan tussen kleurvoorkeuren en persoonlijkheid, waarschuwen psychologen om die resultaten met beleid te interpreteren. Veel studies gebruiken relatief kleine steekproeven, zoals de genoemde studie met 80 studenten, waardoor de bevindingen interessanter zijn dan definitief. Bovendien is intelligentie meerdimensionaal; kleurvoorkeuren vangen niet alles wat intelligentie omvat.
Recruiters en collega’s kunnen onbewust worden beïnvloed door de kleuren die iemand draagt of gebruikt in zijn omgeving, wat kan leiden tot bevooroordeelde beoordelingen. Iemand die oranje prefereert, kan optimisme en energie uitstralen, terwijl een voorkeur voor groen kan wijzen op balans.
Kleurpsychologie in de praktijk
In de praktijk kunnen bepaalde kleuren helpen de gewenste sfeer en productiviteit te bevorderen. Koelere tinten zoals blauw en groen kunnen bijvoorbeeld een werkruimte geschikt maken voor diepe concentratie, terwijl geel en oranje energie en creativiteit kunnen aanwakkeren. Het combineren van kleurkeuzes met andere factoren zoals slaap en realistische planningen blijft belangrijk voor goede resultaten.
Reflecties op kleurpsychologie nodigen uit tot verder onderzoek. Toekomstige studies zouden bijvoorbeeld longitudinale analyses kunnen bevatten of de digitale wereld van kleur in interfaces (apps en websites) kunnen verkennen. Misschien blijkt een blauwgedomineerde app gebruikers te verleiden tot meer geduldige keuzes, terwijl een roodgedomineerde interface juist een gevoel van urgentie oproept.
De rijke variatie en nuances binnen kleurpsychologie prikkelen onze nieuwsgierigheid en zetten aan tot meer nadenken over de vele kanten van intelligentie en persoonlijke perceptie in onze gekleurde wereld.